Home     Content     Browsing     Search Tips     FAQs     Progress     Disclaimer     Meertens Institute         dutch


Dutch Song Database


[21] MUWZE-BOOSTE

In âlde fabel. Der wie ris in klúzner dy't in mûske fûn. Hy toveret har om yn in minskefamke. As it famke folwoeksen is, wol sy in man; de sterkste dy't te finen is. De klúzner sil sykje. Hy freget de Sinne: 'binne jo de sterkste,' mar dy stjoert him nei de Wolk, om't de wolk de sinne fertsjusterje kin en dus.... De Wolk stjoert him nei de Berch, de Berch nei de mûs, dy graaft gangen yn syn foet en dus..... Lit it famke no wol wat yn de mûzeman sjen.....


Muwze-Booste

Wijse: Si c' est pour mon pucellage

Ynne' oer-lang forlijnne jieren,
Yn Saturnus tijd, by âds,
Yn dy goune tijd, âd-wrâds,
Da de Djier, æf 't minschen wieren,
Mey eyn taele' in spraeck forsjoen,
Oon elck-oorme' in praetje joen'.

Yn dy tijd wier 't dat in Minsche,
Dat in sillig Cluws'ner siet
Oone' igg' fen in rinnend' wiet,
Dy de gave' hie, het hy winsche,
Fen al 't jinge' hy hearde' æf sjoe,
Dat it wirdde' allijck hy 't woe.

't Berde dat in Uwlle-koffe,
Lanz dizz' Sleat-ig, dear hy laey,
Mey in Muwske noam sijn draey,
Dat him, ijnne flecht, ontploffe.
Dit wuwn' Heer-om ijnne laep',
Fen sijn mouwe, slippe', æf kaep'.

Hy sloeg de' eagen neije Stearren,
In hy winsche dat dit Djier
Dit Muwsintje' in Minsche wier.
't Ging ney' winsche, ney bejearren.
Faer wier bly. Hy fet dizz' Pop,
Az ey-berne Dochter op.

Az jæ Faem, ney tijds forrinnen,
Wuwgsen jeld in jieren hie,
Tocht in socht uwz Cluws'ner rie
Om her Booste', in brijck sijn sinnen,
Want jæ hie to nimmen fâl,
Az de sterckste Man boppe' âl.

Wa de kreftigst' nu moght wezze,
(Oermits jæ him salm naet sey)
Briek him de' holle dey oon dey:
Hy koe 't tinse, fettje' aef lezze;
Eynlinge' het hy him betocht,
Æf 't de Sinne wezze mocht.

Hy stoep ney de Sinne' in kâte:
Tsyrl, dy tijd in stuwnen stjoert,
Dy de Wrâd roun-om begloerr't,
Dy oer 't wetter, fersck aef sâte,
Wâd't, booschje' oon mijn Bern: dy nin
Az de kreftigste' het ijn 't sin.

Kreftigst' bin ick naet. Dy grijmme
Tjocke wolcke twingt my wol,
Dat ick az Kaep-momme' om-rol,
Dat ick om rin az ijnn'swijmme:
(Sey de Sinne') y kinne 't sjean:
Dearom mogge' y to him gean.

wolcke, schoene Y wezze mogge
d' Alder-kreftigste'? herckje my,
Wirdd' mijn Sweager bid ick Dy.
Seft (sey Wolck') dat woe naet doge.
Sjog dy Berghe' iz my to quea,
Reyts ick him hy breckt mijn ljea.

Stege stant-fries', stjuwgge holle,
Dy for ninter duwckt nogg' wijck't,
By waems kreft eack nimmen lijck't,
Wirdd' mijn Berns man, so y wolle?
(Doz sprijck Heeroom Monse' yem oon)
Wezze y mijn oon-boosche soon.

Atlas gappe', ik môt it lije
Dat de Muwz mijn Maester wirt,
Dy my krabet, djiep, oon 't hert;
Koene' Y him to Schoon-Soon krije:
Dy my hyer in huwd trog bijt
Iz de sterckste dy ick wijt.

Dear ney wirdde Muwz-man freage.
Muwz-man swol fen edel bloed,
Muwz-man heag fen hert in moed,
Muwz-man sprijck: Ick wol it weage,
Lauw' my dat schien' Bijld to jeft'.
Wa 's er kreftig jin mijn kreft?

't Famcke' eack, to dizz' Booste willig,
Dit 's de Man dy 'k ljeafst bejear.
Jouw' my Trouw' kiermd-se al weer.
Docken Booste' iz my lock-sillig.
Dear mey wippe Muwz mey Muwz,
Wol-fol-noegge' ijn 't Muwze-huwz.

Melodie naar A. Valerius, Nederlandtsche Gedenck-clanck (Haarlem 1626).



Een oude fabel. Er was eens een kluizenaar die een muisje vond. Hij tovert haar om in een mensenmeisje. Als ze volwassen is, wil ze een man; de sterkste die er te vinden is. De kluizenaar gaat op zoek. Hij spreekt de Zon aan: 'ben jij de sterkste,' maar die verwijst hem naar de Wolk, omdat de wolk de zon kan verduisteren en dus... De Wolk stuurt hem door naar de Berg, en de Berg naar de Muis, die knaagt holletjes in zijn voet en dus.... En laat het meisje nu wél iets zien in de muizenman...

Muizenhuwelijk

Melodie: Si c' est pour mon pucellage

In de heel lang vervlogen jaren,
In Saturnus' tijd, oudtijds,
In de gouden tijd, in vroeger tijd,
Toen de dieren, alsof 't mensen waren,
Met eigen taal en spraak voorzien,
Met elkaar een praatje hielden.

In die tijd was 't dat een mens,
Dat een zalige kluizenaar zat
Aan de oever van een stroom (stromend water),
Die de gave had, dat wat hij wenste,
Van al 'tgene hij hoorde of zag,
Dat het werd zoals hij het wilde.

't Gebeurde dat een nachtuil,
Langs deze slootkant, waar hij lag,
Met een muisje een draai maakte,
Dat hem, in de vlucht, ontviel.
Dit wond Heer-oom in de lap,
Van zijn mouw, slip of kap.

Hij sloeg de ogen op naar de sterren,
En hij wenste dat dit dier
Dit muizinnetje een mens was.
't Ging naar wens, naar begeren.
Vader was blij. Hij voedde deze pop,
Als een eigen dochter op.

Toen dit meisje na verloop van tijd,
Volwassen leeftijd en jaren had,
Dacht en zocht onze kluizenaar raad
Over haar huwelijk, en brak daar zijn hoofd over,
Want zij had in niemand zin,
Dan de sterkste man boven alles.

Wie de krachtigste nu mocht zijn,
Daar zij hem zelf niets zei,
Daarover brak hij het hoofd dag na dag:
Hij kon 't bedenken, begrijpen noch lezen;
Eindelijk heeft hij bedacht,
Dat 't de zon kon wezen.

Hij stapte naar de zon en sprak:
'Vriend, die tijd en uren stuurt,
Die de wereld van alle kanten begluurt,
Die over 't water, zoet of zout,
Heerst, trouw met mijn kind: die niemand
Dan de krachtigste in de zin heeft.'

'De krachtigste ben ik niet. De dreigende
Dikke wolk dwingt mij wel,
Dat ik in een kap vermomd omrol,
Dat ik rondloop als in zwijm:'
Zei de zon, 'u kunt het zien:
Daarom kunt u (beter) naar hem gaan.'

'Wolk, zoudt u kunnen zijn
De allerkrachtigste? Luister naar mij,
Word mijn schoonzoon bid ik jou.'
'Kalmaan' (zei Wolk) 'dat zou niet deugen.
Kijk die berg is mij te kwaad,
Raak ik hem, hij breekt mijn leden.'

'Onverzettelijke Stânfries, onverzettelijk hoofd,
Die voor niemand duikt noch wijkt,
Bij wiens kracht ook niemand kan worden vergeleken,
Word de man van mijn kind, als u wilt?'
Zo sprak Heer-oom Monse-oom (oom Berg) aan,
'Weest u mijn aangetrouwde zoon.'

Atlas gaapte, 'ik moet het dulden
Dat de Muis mijn Meester wordt,
Die mij krabt, diep, aan 't hart;
Kondt ge hem tot schoon-zoon krijgen:
Die mij huid en haar doorbijt
Is de sterkste die ik weet.'

Daarna werd Muis-man gevraagd.
Muis-man zwol van edel bloed,
Muis-man hoog van hart en moed,
Muis-man sprak: 'Ik wil het wagen.
Beloof mij dat schone beeld als gave.
Wie is er krachtig vergeleken met mijn kracht?'

't Meisje ook, tot dit huwelijk bereid,
'Dit is de man die ik 't liefst begeer.
Geef mij trouw', kermde ze steeds weer.
'Zo'n huwelijk is mij gelukzalig.'
Meteen wippen Muis met Muis,
Geheel tevreden in 't muizenhuis.


Vertaling tekst Gysbert Japix naar het Nederlands: Tony Feitsma
Vertaling tekst Louis Grijp naar het Fries: Baukje Miedema

Camerata Trajectina (artiest), Gysbert Japix: lieten = Gysbert Japix : liederen. GLO 6055
2003
1: 21