Home     Grasduinen     Over     Zoektips     FAQs     Disclaimer     Meertens Instituut         english

Nederlandse Liederenbank


NIEUWSARCHIEF LIEDERENBANK

Louis Grijp overleden

14-01-2016
Op 9 januari overleed de oprichter en grote inspirator van de Nederlandse Liederenbank, Louis Peter Grijp (1954-2016). De medewerkers van de Liederenbank gedenken in hem een bevlogen onderzoeker, die met ongebreidelde werklust en passie voor het lied en 'zijn bank' een vloedgolf aan nieuwe plannen, uitbreidingen en correcties over ons heenstortte, en een dierbare baas en collega. Wij kunnen ons een Liederenbank zonder Louis nauwelijks voorstellen; we zullen hem vreselijk missen.

Namens de Liederenbankmedewerkers

Martine de Bruin
Ellen van der Grijn

In memoriam

30 november: oeuvre van Camerata Trajectina toegankelijk via de Liederenbank

04-11-2014
De Nederlandse Liederenbank is nauw verbonden met het ensemble voor oude muziek Camerata Trajectina (1974), dat gespecialiseerd is in oude Nederlandse liederen. Camerata Trajectina viert dit jaar haar 40-jarig jubileum en geeft op 30 november een feestelijk jubileumconcert in de Utrechtse Geertekerk. Tijdens het concert wordt het jubileumboek Van Peeckelharing tot Pierlala gepresenteerd. Op diezelfde dag maken we via de Liederenbank het gehele muzikale oeuvre van Camerata Trajectina toegankelijk, gekoppeld aan de tekstuele en muzikale bronnen. Daar kan men dan ook de muziek beluisteren van oude lp's en uitverkochte cd's, en in veel gevallen die zelfs aanschaffen. In totaal gaat het om ongeveer 1000 opnames van 50 CD's, LP's en collecties.
Meer informatie over het concert en het boek op de website van Camerata Trajectina.
In september 2015 werd ook de nieuwste CD van Camerata Trajectina, Dowland in Holland, toegevoegd.
meer...


Liederenbank wint Nederlandse Dataprijs voor Humaniora en Sociale Wetenschappen 2014

25-09-2014
De Nederlandse Liederenbank van het Meertens Instituut is de winnaar van de Nederlandse Dataprijs voor humaniora en sociale wetenschappen 2014. Deze prijs geeft waardering aan onderzoekers die data bij elkaar brengen, documenteren en toegankelijk maken voor anderen. Er worden tweejaarlijks twee prijzen uitgereikt, een voor de humaniora en sociale wetenschappen en een voor de exacte en technische wetenschappen. De winnaar werd op 24 september bekendgemaakt. De Dataprijs bestaat uit een bedrag van 7.500 euro om de dataset toegankelijk(er) te maken, een beeld en een diner voor de betrokken onderzoekers. De prijs wordt mogelijk gemaakt door DANS en 3TU.Datacentrum.

Liederenbank genomineerd voor Nederlandse Dataprijs 2014

12-09-2014
De Nederlandse Liederenbank van het Meertens Instituut is een van de drie genomineerden voor de Nederlandse Dataprijs voor humaniora en sociale wetenschappen. Deze prijs geeft waardering aan onderzoekers die data bij elkaar brengen, documenteren en toegankelijk maken voor anderen. Er worden tweejaarlijks twee prijzen uitgereikt, een voor de humaniora en sociale wetenschappen en een voor de exacte en technische wetenschappen. De winnaar wordt op 24 september a.s. bekendgemaakt. De Dataprijs bestaat uit een bedrag van 7.500 euro om de dataset toegankelijk(er) te maken, een beeld en een diner voor de betrokken onderzoekers. De prijs wordt mogelijk gemaakt door DANS en 3TU.Datacentrum.

Verschenen: 'Vieze Liedjes uit de 17e en 18e eeuw' door Annemieke Houben (ed.)

12-09-2014
Op 7 september 2014 verscheen de bundel Vieze liedjes uit de 17e en 18e eeuw met de leukste, grappigste en spannendste erotisch getinte liedjes uit de periode 1600-1820. Het bevat teksten over orale seks, impotentie, homoseksualiteit, seks in het vrije veld, voyeurisme, de huwelijksnacht, ontmaagding, vrolijke hoeren, geslachtsziekten of schaamhaarcoiffures.
Historisch letterkundige en ex-Liederenbankmedewerker Annemieke Houben herspelde de teksten, voorzag ze van een toegankelijke uitleg en verluchtigde ze met afbeeldingen.

Resultaten Dutch Songs On Line opgeleverd

16-06-2014
Bij de oplevering van Dutch Songs On Line op 19 juni 2014 zijn om precies te zijn 53.351 gedigitaliseerde liedteksten on line gekomen, bereikbaar via DBNL en Liederenbank. In de Liederenbank stelt het symbool een verwijzing naar de DBNL voor, die de betreffende liedtekst of -bron zichtbaar maakt. DBNL is er bovenaan rechts van de pagina een link "Nederlandse Liederenbank".  Parallel daarmee zijn er 900 liedboeken in gescande vorm beschikbaar gesteld.  Onder "Grasduinen" is er een overzicht van ca. 250 liedgenres bijgekomen en een literaire canon van het Nederlandse lied. Onder "Over" wordt nu de ontstaans- en voorgeschiedenis van de Nederlandse Liederenbank gegeven, te beginnen met een overzicht van de invoerprojecten. 

Dutch Songs On Line: 50.000 liederen beschikbaar op het internet

11-06-2014
Op 19 juni 2014 presenteren we het resultaat van vijf jaar werken aan Dutch Songs On Line: 50.000 liedteksten komen dan op het internet beschikbaar via de liederenbank en de site van de DBNL. Tussen beide sites zijn links aangebracht, zodat per lied een maximum aan relevante gegevens beschikbaar komt: in de DBNL over melodieŽn en paralleloverleveringen, in de Liederenbank over auteurs, uitgevers en eerder verricht onderzoek. Ook komen scans van veel bronnen beschikbaar, onder meer beschikbaar gesteld door de Koninklijke Bibliotheek.
Het feestelijke programma omvat een demonstratie door Martine de Bruin, de officiŽle openingshandeling verricht door prof. dr Wiljan van den Akker (decaan van de Utrechtse faculteit Geesteswetenschappen) en prof. dr Lex Heerma van Voss (bestuurslid DBNL) en een optreden van Camerata Trajectina, getiteld "Acht kroonjuweeltjes", uitgezocht en toegelicht door Frits van Oostrom. Daarna is er een borrel.

De presentatie begint om 15:30 uur en vindt plaats in de Lutherse Kerk, Hamburgerstraat 9, Utrecht. De toegang is gratis. Wel graag tevoren aanmelden via sanneke.van.der.ouw@meertens.knaw.nl.

Presentatie cd Het Maassluise Hoekertje van Camerata Trajectina

09-05-2014
Op 17 mei 2014 om 20:00 uur vindt in de Grote Kerk in Maasluis een presentatieconcert plaats van de cd Het Maassluise Hoekertje van Camerata Trajectina. Het concert staat in het teken van het 400-jarige bestaan van de stad Maassluis, dat in de Gouden Eeuw een explosieve groei beleefde dankzij de visserij. Dat vertaalde zich in welvaart, lokale trots en een groot aantal lokale liedboekjes, waaruit Camerata Trajectina een keuze maakte. Behalve lokale vissersliederen zullen ook geuzenliederen klinken, psalmzettingen van Sweelinck en een concertante versie van het zangspel De Triomferende Min van Carolus Hacquart.

Editie van het liederenhandschrift Berlijn 190

11-12-2013
Het liederenhandschrift dat in de Berlijnse Staatsbibliothek wordt bewaard onder signatuur Ms. germ. oct. 190 (kortweg Berlijn 190), is zonder twijfel een van de belangrijkste bronnen voor de studie van het laatmiddeleeuwse geestelijk lied in de Lage Landen. Niet alleen vanwege de grote omvang van de verzameling maar ook vanwege de vroege datering, circa 1480. Voor het eerst verschijnt er nu een complete editie van deze bron.

Op woensdag 11 december 2013 vindt in de Universiteitsbibliotheek Binnenstad te Utrecht een colloquium plaats ter gelegenheid van de presentatie van de editie van het liederenhandschrift Berlijn 190. De Liederenbank biedt vanaf deze datum een scan van het handschrift.

Congres De zingende Nederlanden. Emoties, identiteit en actualiteit in de vroegmoderne liedcultuur

04-06-2013
Zaterdag 24 augustus 2013, Koninklijke Bibliotheek, Den Haag

Sprekers zijn Jan Burgers, Michel Ceuterick, Louis Grijp, Donald Haks, Jos Houtsma, Ad Leerintveld, Olga van Marion, Hubert Meeus, Sven Molenaar, Johan Oosterman, Dieuwke van der Poel, Goran Proot, Rudolf Rasch, Sophie Reinders, Riet Schenkeveld, Els Stronks en Betsy Wormgoor. De Werkgroep De Zeventiende Eeuw organiseert het congres in de Koninklijke Bibliotheek tegen het decor van de Huygenstentoonstelling in de Haagse Grote Kerk, waar de dag zal worden afgesloten met een kort concert. Het definitieve programma staat binnenkort hier: http://www.zeventiende-eeuw.nl/congres.html

Inschrijvingskosten 25 euro, studenten 15 euro, leden van de Werkgroep De Zeventiende Eeuw gratis. Inschrijven via m.dewilde2@uva.nl, eventueel inschrijfgeld overmaken op rekening 4739223 van Werkgroep De Zeventiende Eeuw o.v.v. 'Congres 2013'. Voor buitenlandse betalingen: IBAN: NL 39 ING B 000 4739223 en BIC: ING BNL 2A.
Voor leden van de Werkgroep is het congres gratis, en lid worden van de Werkgroep Zeventiende Eeuw kan tegelijk met het aanmelden van het congres voor 40 Euro (en 10 Euro voor studentleden).

Voortgang Dutch Songs on Line

03-06-2013
Het project Dutch Songs on Line is met een jaar verlengd tot mei 2014. Veel bronnen zijn inmiddels als gehele bundels beschikbaar gekomen, hetzij in de DBNL of als scans, te vinden in de bronbeschrijvingen van de Liederenbank. In het laatste jaar koppelen we de afzonderlijke teksten uit de DBNL aan de Liederenbank en maken we ze full text doorzoekbaar in een nieuwe interface.

Call for Papers Congres Werkgroep Zeventiende Eeuw

08-02-2013
Op zaterdag 24 augustus 2013 vindt in de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag een congres van de Werkgroep Zeventiende Eeuw plaats met de titel 'De zingende Nederlanden: actualiteit, identiteit en emotie in de vroegmoderne liedcultuur'. Lees verder in de Call for Papers.

Werkgroep studenten transcribeerde 750 melodieŽn

08-02-2013
Een werkgroep studenten muziekwetenschap van de Universiteit Utrecht transcribeerde 750 melodieŽn uit de Hollandsche Schouwburg (1714-1721) en de Nieuwe Hollandsche Schouwburg (1751-1761) voor de Liederenbank.  De studenten ontdekten met behulp van zoekmachines dat veel van de melodieŽn uit het buitenland afkomstig waren, onder meer uit opera's van Lully, Campra, Handel en Hasse.

PROMOTIE: Jos Houtsma

17-12-2012
Op 18 december 2012 promoveert Jos Houtsma aan de Radboud Universiteit op het proefschrift De stem en de pen. Het Hs. Weimar Oct. 146 (het Zutphens Handschrift) en de veranderlijkheid van populaire liederen in de zestiende eeuw en later. Dit handschrift is onder de naam 'Zutphens Liedboek' beschreven in de Nederlandse Liederenbank.

Collectie veldwerkopnames Pol Heyns online

21-11-2012
Op vrijdag 16 november werd in Brussel de VRT-collectie van ruim 500 veldwerkopnamen door Pol Heyns online gezet in de Nederlandse Liederenbank. Tijdens een studiedag van Resonant over volksliederen als muzikaal erfgoed verrichtte de bekende Vlaamse volksliedkundige Wim Bosmans de opening onder het toeziend oog van Martine de Bruin en Louis Peter Grijp, medewerkers van het Meertens Instituut, die de Liederenbank aan het Vlaamse publiek presenteerden.
Radioman en mediapersoonlijkheid Pol Heyns nam in de jaren 1935-1939 liederen van bejaarde Vlaamse zangers op, zoals boer Louis van Mensel uit Herentals en speelman Louis Doms uit Achtel. Het zijn de oudste opnamen van Nederlandstalige liederen. Ze vormen een schitterende aanvulling op de opnamen uit het Nederlandse radioprogramma Onder de groene linde van Ate Doornbosch.

Conferentie ďIdentities, Intertextuality, and Performance of Song Culture, 1500-1800Ē

23-10-2012
21 wetenschappers uit Europa en de Verenigde Staten spraken met elkaar over talrijke aspecten van de vroegmoderne zangcultuur tijdens een conferentie van 17-19 oktober 2012 in het Goethe Instituut te Amsterdam. De buitengewoon geanimeerde conferentie diende ter voorbereiding van een bundel in de serie Intersections. Interdisciplinary Studies in Early Modern Culture (Brill) en vond plaats in het kader van het project Dutch Songs On Line, waarin het Meertens Instituut, de Universiteit Utrecht en de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren 100.000 liedteksten toevoegen aan de Nederlandse Liederenbank.

Dag van het Nederlandse lied op 15 mei 2012

27-03-2012
De vierde dag van het Nederlandse lied wordt op 15 mei 2012 gehouden in het Museum Speelklok (Utrecht). Tijdens deze dag werden de nieuwste ontwikkelingen gepresenteerd van het NWO-project Dutch Songs On Line. Tevens worden er lezingen gehouden over het Nederlandse lied en de populaire muziek van de achttiende eeuw. Zie agenda.

Kruyskampprijs voor Hadewijch-uitgave

11-03-2012
De Maatschappij der Nederlandse Letterkunde heeft de†Kruyskampprijs toegekend ter bekroning van de editie van Hadewijchs liederen door Veerle Fraeters, Frank Willaert en Louis Peter Grijp. De uitreiking heeft plaats op 9 juni 2012 in Leiden. †

In 2009 publiceerde de Historische Uitgeverij (Groningen) Hadewijch. Liederen, uitgegeven, ingeleid, vertaald en toegelicht door Veerle Fraeters & Frank Willaert, met een reconstructie van de melodieŽn door Louis Peter Grijp. Het prachtig vormgegeven boek gaat vergezeld van vier cd's waarop alle 45 liederen van Hadewijch te horen zijn, hetzij gezongen of voorgedragen. De Kruyskampprijs wordt eens in de drie jaar toegekend voor de beste teksteditie.†

De Brabantse dichteres Hadewijch (13e eeuw) schreef haar†mystieke†liedteksten op†melodieŽn die veelal afkomstig zijn van Franse trouvŤres.†In de Liederenbank zijn verwijzingen naar de melodieŽn opgenomen.

PROMOTIE: Jeske van Dongen

08-12-2011
Op woensdag 7 december 2011 verdedigde Jeske van Dongen haar proefschrift met de titel Een devoot ende profitelijck boecxken. Terug naar de bron aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Promotoren waren prof. dr. J. Oosterman en prof. dr. Th. Mertens. In het proefschrift is de voorgeschiedenis van deze omvangrijke verzameling, gedrukt in Antwerpen in 1539, onderzocht. Het laat zien hoe de samensteller te werk ging en in welke mate hij de liederen redigeerde.

Jeske van Dongen werkte op het Meertens Instituut mee aan het Repertorium van het Nederlandse Lied tot 1600, dat is opgenomen in de Nederlandse Liederenbank. Zij is de derde invoerster van Liederenbank die is gepromoveerd, na Clara Strijbosch en Maartje De Wilde.

PROMOTIE: Maartje De Wilde

27-06-2011
Op dinsdag 28 juni 2011 om 15.00 uur promoveerde Maartje De Wilde aan de Universiteit Antwerpen op een dissertatie met de titel De lokroep van de nachtegaal; wereldlijke liedboeken uit de Zuidelijke Nederlanden (1628-1677). In haar proefschrift behandelt ze een twaalftal wereldlijke liedboeken uit het midden van de 17e eeuw, een bloeitijd van het genre in de Zuidelijke Nederlanden. Van deze liedboeken, van Jan Ysermans Triumphus Cupidinis uit 1628 tot Livinus van der Minnens Den eerelycken pluck-voghel uit 1677, beschrijft ze onder meer de drukgeschiedenis, literaire invloeden en (waar mogelijk) het gebruik. De liederen uit deze liedboekjes zijn door Maartje De Wilde gedurende de afgelopen jaren toegevoegd aan de Nederlandse Liederenbank, als onderdeel van de deelverzameling De Zuid-Nederlandse Liederenbank. Promotor is prof. dr. Hubert Meeus.

IN MEMORIAM: Ate Doornbosch (1926-2010)

30-07-2010
Op 23 juli 2010 is Ate Doornbosch op 84-jarige leeftijd overleden in zijn woonplaats Schiedam. Doornbosch verwierf nationale bekendheid met zijn radioprogramma Onder de groene linde (1957-1993). Het Meertens Instituut, waar Doornbosch vanaf 1966 werkzaam was, bewaart zijn collectie van 5000 veldopnamen van liederen uit de mondelinge overlevering. Doornbosch is donderdag 30 juli in besloten kring gecremeerd.
lees meer...


Dutch Songs On Line: subsidie voor 100.000 liedteksten

01-02-2009
NWO heeft in februari 2009 een subsidie van 775.000 euro toegekend voor het project Dutch Songs On Line, een samenwerkingsverband van de Universiteit Utrecht, de DBNL en het Meertens Instituut. In Dutch Songs On Line wordt tussen 2009 en 2013 een grote database ontwikkeld met 100.000 Nederlandstalige liedteksten uit de periode tot 1900.
lees meer...